Baza znalezionych haseł
aaaaKwiat bez zapachu, jak człowiek bez duszyaaaa

Temat: : "Słownik etymologiczny języka polskiego" W. Boryś
" Słownik etymologiczny języka polskiego" Wiesława Borysia ukaże się we wrześniu nakładem Wydawnictwa Literackiego. To pierwsza taka publikacja od czasów słownika Aleksandra Brucknera z 1927 r. Słownik ma liczyć 4,6 tys. haseł, które ukażą genezę polskich wyrazów, źródła zapożyczeń z innych języków, przyczyny powstawania językowych tabu. Bardzo się z tego cieszę, bo słownikowi Brucknera niedługo stuknie...
Źródło: halla.mjollnir.pl/viewtopic.php?t=672



Temat: Offtopic Ortograficzno - Studencki
(...) "uderz w stol a norzyce..." (...) "Nóż, nożyk; nożyce, nożyczki (...). Pierwotna broń Słowian, bo długi, obosieczny miecz od Gotów, a krzywą szablę od nomadów później nabyli; (...). " Aleksander Bruckner, Słownik etymologiczny języka polskiego, wyd. II, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1974, s. 367.
Źródło: forum.antyfani.pl/index.php?showtopic=1089


Temat: waść, waszmość
...Wasza Miłość → Waszmość i Waszeć → Waść → Aść; Waszmość Dobrodziej → Asindziej; Waszmość Dobrodziejka → Asińdźka, Aśćka; Waszmość Pan → Waspan → Aspan → Acan. Zmiany te następowały głównie w XVI wieku, a w okresie późniejszym funkcjonowały już w postaciach zleksykalizowanych, tzn. bez odniesienia do wyrazu „miłość” (por. K. Długosz-Kurczabowa „Nowy słownik etymologiczny języka polskiego”).
Pozdrawiam. Powrót do góry Wyświetl posty z ostatnich: Wszystkie Posty1 Dzień7 Dni2 Tygodnie1 Miesiąc3 Miesiące6 Miesięcy1 RokNajpierw StarszeNajpierw Nowsze
Źródło: polszczyzna.fora.pl/a/a,248.html


Temat: Czy wiesz, co znaczy 'guldon'? O etymologii słowa
...nazwa poświadczona w Gnieszowicach pow. Sandomierz używana obocznie z nazwą ‘guldon’. ‘Suter’ jest w opinii językoznawców nazwą etymologicznie niezbyt przejrzystą. ‘łupiniarz’ – ‘łupiniorze’ ‘łyk’ – ‘łyki’ słowo to bardzo często występuje niemal na całej północy Kieleckiego po linię Kielce – Sandomierz. A.BrĂźckner, Słownik etymologiczny języka polskiego. Kraków 1927 s.315 wyjaśnia: „ z włókien konopnych robiono żupany tanie, miejskie, więc łykami mieszczan samych nazywano”. Myślę, że teraz wiemy więcej o przezwisku klimontowian. Podłożem tej pejoratywnej nazwy, występującej także we współczesnej komunikacji tej społeczności, jest zapewne historyczny moment socjologiczny: antagonizm mieszkańców wsi z...
Źródło: tpk.fora.pl/a/a,246.html


Temat: Nielogiczności języków naturalnych
...i ‘pewny siebie, odważny’. Znaczenie tego przymiotnika stopniowo się rozszerzało do ‘niczym nie zagrożony, nie zagrażający’, co spowodowane było ekspansją jego antonimu – niebezpieczny. W efekcie tego procesu i w opozycji do niebezpieczny przymiotnik bezpieczny zaczął być używany w znaczeniu ‘wolny od niebezpieczeństwa’ (por. A. Bańkowski Etymologiczny słownik języka polskiego, A. BrĂźckner Słownik etymologiczny języka polskiego). Jeszcze Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego odnotowuje – przestarzałe już w XX wieku – znaczenie ‘nie troszczący się o kogo albo o co; spokojny, pewny’ wraz z przykładem z Potopu H. Sienkiewicza: O żonę i dziatki będę bezpieczny, bo puszcza najlepsza to w świecie forteca. Kto wie, czy nie odegrała tu roli analogia z łaciny ? Otóż : piecza,...
Źródło: conlanger.fora.pl/a/a,829.html


Temat: Rozmówki Różne
...1/ W czeskim jest nadal używany. U nas już raczej rzadko, jeśli w ogóle, to w tekstach stylizowanych na archaiczne/staropolskie etc. 2/ Z czeskich googli i wikipedii, z kontekstu, w jakim się tam słowo pojawia, wnoszę, że znaczenie ma li i jedynie pozytywne - uroczy, czarujący. 3/ "RoztomilĂ˝ clovek" - tytuł czeskiego filmu z roku 1941, przetłumaczony na "Charming man". Dotąd jest wszystko cacy i się zgadza, ale z kolei 4/ Bruckner ( Słownik etymologiczny języka polskiego) w 1974 r. tak wyjaśnia słowo rozmaity, rozmaitość, urozmaicić, u ludu i ozmajty i roztomaity (jak czes. roztomilĂ˝); Co podważa punkty 1-3. Choć może nie? Może po prostu na przestrzeni (dwukrotnie) ponad 30 lat (od 1941 do 1974 i od 1974 do 2007) zmieniło się znaczenie? Albo czeskie zachowało się poprawnie, a polskie nie? Mnóstwo (współcześnie) jest takich słów, więc czemu i roztomiłość...
Źródło: forum.antyfani.pl/index.php?showtopic=1247


Temat: Krzyż czy pal?
...chrześcijanom zapatrzonym w Chrystusa krzyż przyjąć z Jego odkupieńczej śmierci? Na to pytanie każdy, kto uważa się za chrześcijanina, sam powinien sobie odpowiedzieć. 6.11. ŚJ nie są konsekwentni. Odrzucają krzyż, a używają słowo "chrzest" ("Wiedza, która prowadzi..." s.175), które to wywodzi się w j. polskim od starosłowiańskiego kriest - krzyż (kreślić znak krzyża podczas chrztu) " Słownik Etymologiczny Języka Polskiego" A.BrĂźckner 1957 W-wa; por. "Katolicyzm A - Z" hasło 'Chrzest'. Czy Strażnica o tym nie wie? 6.12. Strażnica Rok CVIII [1987] Nr 23 (s.28-ilustracja) sama przyznaje, że archeologowie stwierdzili, że jeden ze skazańców z Iw. był uśmiercony na krzyżu (który odkryto), a nie na palu. Widać więc, że sami potwierdzili to, że za czasów Jezusa krzyżowano, a nie palowano. ŚJ w...
Źródło: biblia2.fora.pl/a/a,271.html


Temat: Krytyka dowolnego światopogladu
szczęśliwy~wybraniec bogów Moj Bruckner (" Slownik etymologiczny jezyka polskiego") utrzymuje, ze polskie "szczescie" to "s-czescie", czyli udzial w czyms. Jest to forma slowianskiego praslowa "czest" (część). Natomiast nie wiem, jak jest to w innych jezykach.
Źródło: sfinia.fora.pl/a/a,578.html


Temat: Ludy Wschodu: Słowianie
...BrĂźcknera (tak, wiem, że opinie o tym wydawnictwie są podzielone*) czytamy o wywodzeniu nazwy niewolnik od określenia Słowianin: Łacinnicy i Grecy używają rychle formy skróconej, Sclavus, obowiązującej powszechie w Europie (a nawet u Arabów, Saklab czy Sakaliba), a ponieważ handel niewolnikami zasilał się głównie uprowadzaniem albo kupnem Słowian, stąd już od X wieku przyjęło Sclavus znaczenie niewolnika. Słownik etymologiczny języka polskiego, A. BrĂźckner, Wiedza Powszechna, Warszawa 1970 Jednym słowem jestem w kropce - pozostaje czytać, czytać i jeszcze raz czytać - sam podany przez Ciebie, Galathornie, artykuł zawiera 26 koncepcji na temat pochodzenia tej nazwy . * (Np. uwagi krytyczne F. Sławskiego w przedmowie do 1. Zeszytu Słownika etymologicznego języka polskiego, s. 1-2: artykuł W. Doroszewskiego Kryteria słowotwórcze w...
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=464


Temat: patche
A dokładniej: „Niedziela” pochodzi od prasłowiańskiego rzeczownika *„nedelja” ‘niedziałanie, bezczynność’ (od *„ne delati” ‘nie pracować’), w polszczyźnie funkcjonuje od XIV wieku (por. A. BrĂźckner „ Słownik etymologiczny języka polskiego”, A. Bańkowski „Etymologiczny słownik języka polskiego”, K. Długosz-Kurczabowa „Nowy
Źródło: neverwinter2.gram.pl/forum/viewtopic.php?t=770


Temat:
Olbrzymy - to ludzie olbrzymiego wzrostu i niezwykle potężnej budowy. W wielu kulturach są ucieleśnieniem potężnych sił natury, niemożliwych do ujarzmienia przez człowieka. Dawne polskie i niemieckie nazwy olbrzymów, jak podaje „ Słownik etymologiczny języka polskiego” Aleksandra Brucknera, wywodzą się od nazw niegdysiejszych wrogów i najeźdźców: niemieckie HĂźne od Hunów, prasłowiańskie Obrzy - od Awarów *** Dowodem na istnienie olbrzymów miały być kości dinozaurów, mamutów i tym podobnych stworzeń, znajdowane w różnych miejscach na całym świecie (np. we wiedeńskiej katedrze św. Stefana od 1443 roku znajdują się kości...
Źródło: elfy1234.fora.pl/a/a,99.html


Temat: Lektury podstawowe
Aleksander BrĂźckner : * Geschichte der polnischen Literatur * Dzieje literatury polskiej * Starożytna Litwa. Ludy i bogi. Szkice historyczne i mitologiczne * Historia literatury rosyjskiej * Mikołaj Rej i różnowiercy polscy * Dzieje języka polskiego * Zasady etymologii słowiańskiej * Mitologia słowiańska * Mitologia polska * Słownik etymologiczny języka polskiego * Dzieje kultury polskiej * Encyklopedia staropolska
Źródło: osada.fora.pl/a/a,30.html


Temat: Źle się dzieje z językiem polskim?
..."w studiu", "w radiu" itd.). Niektóre wyrazy zostały zapożyczone już w czasach prasłowiańszczyzny, jeszcze przed ukształtowaniem się takich języków, jak czeski, polski, słowacki, ukraiński itd. - np. słowo "miecz" jest pochodzenia germańskiego, ale znane Słowianom już w IX w. Tak samo "chleb" (starogermańskie "hlaiba") itd. (polecam książkę Aleksandra Brucknera " Słownik etymologiczny języka polskiego"). Wiem, że we współczesnych czasach "wieczerza" brzmiałaby dziwnie zamiast zapożyczonej z łaciny "kolacji", "gędźba" zamiast "muzyki" (zapożyczonej z greki poprzez łacinę) czy 'kow" zamiast "metalu". Mimo że np. Słowacy nadal używają rodzimych form. Mało tego, kiedyś "marzec" (zapożyczony z...
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=937


Temat: PARANOIA STREET
Jako czlonek naszego wcale nie rasistowskiego teamu, powiem ze oddam swoje prawe jadro i slownik etymologiczny jezyka polskiego. Jedyne co na razie moge powiedziec to : NORTH KOREA - BEST KOREA.
Źródło: forum.gmclan.org/index.php?showtopic=17744


Temat: Miło mi
...Akemi i Salmia trzymające tace z przystawkami i zimnymi napojami. Elegancki Pidżej kręcił ruletką i pilnował, żeby nikt nie oszukiwał. Louis przyglądał się zbiegowisku licząc, że kilka eryników upadnie na ziemię. Animacja stała obok Sirocco, która pilnowała dużych drzwi z napisem EDEN i rozmawiały. Mąż animacji - Ardenno - siedział znudzony w kącie kasyna i studiował grube tomisko, którego lekturę nakazała mu beatlesfanka - " Słownik etymologiczny języka polskiego". Agata przykucnęła przy nim, tak aby nikt jej nie zauważył. Po chwili Varietes wrócił na swoje stanowisko, a lewoboczek podszedł do baru (obsługiwanego przez Ferlinghettiego i Patkę, która przyuczała się do tego zawodu) i zamówił kolejną szklankę ciemnoniebieskiego roztworu. Podobno dzięki niemu Krytycy byli w stanie wyrabiać nieludzkie normy, które siłą narzucił na nich Woland....
Źródło: forum.erynie.pl/viewtopic.php?t=2754


Temat: Machina O Poranku :((
...pyr to samo co i w nie-to-pyrz (nietoperz): od pnia per-, 'latać'; pierwotny wampir miał postać ptaka nocnego, o długim, ostrym dziobie, który krew ofiary wysysał (>>czerwony jak upiór<<); *ąpir jest złożeniem przeczącem, jak ąrod (ros. jurodiwyj), 'niemądry' [we współ. bułg. 'szalony' - przyp. Olcysko], albo pomniejszającem, jak ączrmin, 'czerwonawy'. Za: Aleksander Bruckner - Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1974. Str. 594.
Źródło: forum.antyfani.pl/index.php?showtopic=1916


Temat: Już myslimy o Pikniku 2009.
...mu azyl , kapłan upomina ścigających i przejmuje nieszczęśnika pod opiekę świętego gaju. Uciekinier żyć będzie i do końca swych dni ma się opiekować drzewem. - Dalej trwają obrzędy przy drzewie. Młoda para uda się do starego dębu i trzykrotnie go obejdzie, na wróżbę udanego pożycia i zdrowia tak nowożeńców jak i ich potomstwa. Kapłan zaznaczy , że to z doświadczeń praojców żywot bez bólu i kalectwa płynie z drzewa [ za: BrĂźckner - Słownik etymologiczny języka polskiego] - jako Z DREW pochodzący stan taki zwać nawykliśmy ZDROWIEM . - Kapłan nakazuje wszystkim wsłuchać się w szum drzewa by wyłowić wyrocznię na czas trwania Pikniku. - „Teraz! Dąb stary mówi do nas ! „Byłem tu nim Wyście się poczęli. Wy zaś żywot swój z kniei drzew wywiedliście ! Szanujcie takich jak ja braci moich , a z konarów naszych DREW dobrostan Wasz nadal płynąć...
Źródło: hird.fora.pl/a/a,364.html


Temat: Widziałem Powrót Króla
...się na wojnę. Ilustrowana encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego zdaje się widzieć w wiciach wieniec z łozy rozsyłany do rycerstwa jako rozkaz stawienia się na wyprawę wojenną. ,,Nowoczesna Encyklopedia Ilustrowana'' Arcta interpretuje wici jako ogniska rozpalane na wzgórzach lub witek roznoszony przez gońców jako zawiadomienie o wyprawie wojennej. Słownik języka polskiego Karłowicza mówi o ,,sznurach w smole obwiniętych'', a znów Słownik etymologiczny języka polskiego Brucknera upatruje w wiciach zwitek sznurów przesyłanych do rycerstwa pod karą śmierci w razie niestawiennictwa. Autor stara się w rozdziale tym odpowiedzieć na pytanie jak rzeczywiście wyglądały wici. Analizuje Kronikę Czechów Kosmasa z Pragi odnoszącą się do lat 1037 i 1038, a także dokument o nadaniu sołectwa wsi Bogicice Jakubowi z Krzczonowa. Ten ostatni zapis wymienia po raz pierwszy...
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=55


Temat: Nazwisko "Tolkien" a słowiańskie *tołk/*tłok
...to nazwisko od hipotetycznej miejscowości zachodniosłowiańskiej *Tołkin '[gródek] należący do Tołka'. Kojarzy mi się tu na przykład miejscowość Tułczyn koło delty Dunaju. Nazwisko Tołkin występuje w Rosji. [Do badań etymologicznych polecam internetowy słownik Vasmera] Napisane: 03-03-2006, 08:01 Okazuje się, że pogląd Tolkiena z listu nr 349 byłby dziś uznany za przestarzały. Oto nowe słowniki etymologiczne (np. Słownik etymologiczny języka polskiego Wiesława Borysia, Wydawnictwo Literackie 2005) interpretują słowo tłumacz jako stare zapożyczenie z języków tureckich (czyli nie jak wyżej, że od słowiańskiego słowo to przeszło do tureckich, ale odwrotnie). Pytanie tylko, w jakim miejscu Słowianie (czy Prasłowianie) spotykali się z ludami tureckimi? Dotychczas udowodniono jedynie przepływ zapożyczeń między bliskimi sąsiadami...
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=1464


Temat: Dziewczęta & Chłopcy
...jest niezwykle skomplikowane i pozostaje do dzisiaj kwestią nierozstrzygniętą. Wśród etymologów nie wypracowano dotąd jednego stanowiska, stąd też możemy spotkać różne próby interpretacji. Jedną z nich jest dopatrywanie się w wyrazie kobieta zapożyczenia z języka niemieckiego (staroniemieckie kebse, gebette ‘towarzyszka łoża, małżonka, konkubina’). Mniej prawdopodobne wydaje się tłumaczenie A. BrĂźcknera (zob. Słownik etymologiczny języka polskiego), że słowo to pochodzi od staropolskiego wyrazu kob ‘chlew’: wówczas oznaczałoby ‘osobę zajmującą się hodowlą świń, trzody chlewnej’. BrĂźckner dopatruje się też wspólnego rdzenia w formach kobieta i kobyła. Inni etymolodzy zauważają z kolei w wyrazie kobieta prasłowiański rdzeń *kobь oznaczający ‘wróżbę z lotu ptaków” i przypisują...
Źródło: xdlol.fora.pl/a/a,34.html


Temat: Tajemnice polskiej mowy
Tak mi ostatnio przyszło coś do głowy... Czy polskie kniaź i pochodne mają coś wspólnego z pragermańskim *kuningoz Czy to jakieś zapożyczenie z gockiego? Tak, z tym że kniaź to właściwie słowo ruskie, nie polskie. A. BrĂźckner: Słownik etymologiczny języka polskiego: ksiądz, księży i księdzowy; zdrobniałe książę (książątko), książęcia itd., ściągnięte: księcia, księciu, jak ksieni z księgyni (niegdyś 'panująca', później tylko 'ksieni klasztorna'); księżna, księżniczka; księżyc (księżycowy itd., o 'miesiącu na niebie', dziś wyłącznie tak; dawniej i o 'rocznym': »księżyca lipca« w 16. wieku), t.j....
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=1022


Temat: Pytania dotyczące języka polskiego
...słowiańskich, typu : sprawunki (zakupy), wikt i opierunek, pomyślunek Bandziol: Varpho zacytował ci całość hasła. Co tam jest niejasne? heh... całość hasła jest dla mnie jasna i gotów jestem przyjąć tę niemiecką proweniencję ; niejasne jest dla mnie to czego hasło nie podaje... semantycznie : a) jak ma się stosunek do stosować ? b) co ma stos do stosunku ? Bandziol, motyla noga, kup sobie słownik (Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2006.) albo mi skaner! "stosować od XVI w. 'wprowadzać coś w życie, w czyn, realizować; używać czegoś w jakimś celu', 'kierować, odnosić coś do kogoś, czegoś', daw. 'przytykać, przykładać, przysuwać, przystawiać', 'zestawiać, składać, układać', 'zestawiać, przyrównywać, przymierzać', 'przystosowywać, zastosowywać, używać czegoś'; [...]....
Źródło: conlanger.fora.pl/a/a,816.html


Temat: Pojęcie 'osoby' anachronizmem w Śródziemiu?
...Niektórzy autorzy twierdzą, że w pojęciu osoby mamy do czynienia z jednym z dóbr, jakie wiara chrześcijańska udostępniła myśli ludzkiej. Dziś, w czasach które tak bardzo podkreślają wolność osoby, wydaje się to naprawdę niezwykłe. Samo słowo w języku polskim wywodzi się od wyrażenia przyimkowego *o(b) sobě 'o sobie', a pierwotne znaczenie tego słowa to wg W. Borysia 'ten, kto jest sam ze sobą, sam na sam, pojedyncza osoba, jednostka' ( Słownik etymologiczny języka polskiego). W języku łacińskim terminu persona użył jako pierwszy nie jakiś starożytny pogański filozof, ale chrześcijański myśliciel Tertulian (II/III w. po Chrystusie). Wcześniej personalizm, traktowanie człowieka jako odrębnej jednostki, która wykracza poza naturę i historię, która nie jest uwarunkowana społeczno-ekonomicznie i historycznie, bo wykracza poza te uwarunkowania, było czymś...
Źródło: elendili.nazwa.pl/viewtopic.php?t=3138


Temat: Co oznaczaja te skroty uzywane przez JKM?
...[..] Przygotowując pierwsze (najbardziej klarowne wówczas) zasady pisowni i interpunkcji w języku polskim - w 1936 r., na polecenie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego - autor bądź autorzy postanowili, że obowiązywać będzie np. pisownia mrzonka, a nie mżonka. Jak twierdzi prof. Jan Miodek, za postacią z "ż" opowiadał się wielki autorytet, prof. Aleksander BrĂźckner, opracowujący swój " Słownik etymologiczny języka polskiego". Językoznawca upierał się, by wyraz ten pisać zgodnie z jego pochodzeniem, ponieważ wywodzi się od czasownika mżyć (dawniej mówiono, że się 'coś komuś przywidziało, przymżyło'). Wbrew jego opinii ówcześni eksperci uznali, że mrzonka ma się raczej kojarzyć z ... marzeniem, i trzeba ją pisać przez "rz".
Źródło: mikke.fora.pl/a/a,2311.html



Kwiat bez zapachu, jak człowiek bez duszy